Egzamin ósmoklasisty z polskiego 2026– co było w arkuszu i co z niego wynika?
11 maja 2026 roku o godzinie 9:00 ponad 390 tysięcy uczniów z niemal 13 tysięcy szkół w Polsce zasiadło do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego. Mieli 150 minut. Arkusz zawierał 18 zadań i wypracowanie.
To, co wydarzyło się w tej sali, nie było niespodzianką strukturalnie – ale zawartość arkusza zaskoczyła niejednego ósmoklasistę.
Co pojawiło się w arkuszu – teksty i zadania
Pierwsza część arkusza opierała się na dwóch tekstach. Żaden z nich nie był lekturą obowiązkową – i właśnie to zaskoczyło uczniów, którzy przed egzaminem intensywnie powtarzali konkretne tytuły.
Tekst literacki to fragment opowiadania „Przyjaciel Automateusza” Stanisława Lema ze zbioru „Bajki robotów”. Tekst nieliteracki pochodzi od Stephena Hawkinga i dotyczy możliwości kształtowania własnej przyszłości. Łączny motyw obu tekstów – nauka, wyobraźnia, sprawczość człowieka – spójnie prowadził do tematów wypracowania.
Zadania w pierwszej części sprawdzały kilka obszarów. Pojawiły się zadania z oceną prawda/fałsz dotyczące bohatera tekstu Lema, pytania o perswazję (uczniowie mieli wyjaśnić, dlaczego postać z opowiadania skutecznie przekonuje innych), zadania dotyczące narratora, a także ćwiczenia z gramatyki i interpunkcji. Jedno z zadań polegało na napisaniu krótkiego ogłoszenia zachęcającego do udziału w wykładzie o naukowcach.
Za pierwszą część można było zdobyć 25 punktów z 18 zadań, z czego około połowę stanowiły zadania otwarte.
Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego 2026 – Arkusz CKE – PDF
Wypracowanie – dwa tematy do wyboru
W drugiej części uczniowie wybierali jeden z dwóch tematów.
Temat 1 – opowiadanie twórcze: Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Podczas wspólnej przygody znaleźliście przedmiot o niezwykłych właściwościach, dzięki któremu Wasza przygoda zakończyła się pomyślnie.
Temat 2 – przemówienie: Napisz przemówienie skierowane do swoich rówieśników, w którym przekonasz ich, że każdy może kształtować swoją przyszłość.
Temat przemówienia nawiązywał bezpośrednio do tekstu Hawkinga z pierwszej części. Temat opowiadania wymagał dobrego rozeznania w lekturach obowiązkowych, ale nie wskazywał konkretnego tytułu – uczeń sam wybierał bohatera. To znacznie więcej swobody niż w poprzednich latach, kiedy temat był bardziej ukierunkowany na konkretny utwór.
Dla miłośników rozprawki było to rozczarowanie – rozprawka w tym roku nie pojawiła się wcale.
Minimalna długość wypracowania: 200 wyrazów. Za wypracowanie można było zdobyć 20 punktów.
Co ten arkusz mówi o przyszłorocznym egzaminie?
Kilka obserwacji, które mogą być przydatne dla uczniów przygotowujących się do E8 2027:
CKE od lat nie wskazuje z góry lektury obowiązkowej w temacie wypracowania. W tym roku temat opowiadania był tak skonstruowany, że pasowała do niego niemal każda lektura – wystarczyło dobrze znać przynajmniej kilka tytułów. Uczeń, który solidnie przepracował dwie lub trzy pozycje z listy, miał pełną swobodę wyboru.
Tekst literacki w arkuszu nie musiał być lekturą. Tegoroczny Lem był niespodzianką, ale z perspektywy zadań egzaminacyjnych to nie miało znaczenia – pytania dotyczyły umiejętności interpretacyjnych, nie wiedzy o autorze.
Przemówienie wróciło jako forma wypracowania. Pojawia się co kilka lat i wymaga innej struktury niż opowiadanie. Uczniowie, którzy ćwiczyli wyłącznie rozprawki, mogli być zaskoczeni.
Co sprawia uczniom największą trudność i dlaczego warto pracować nad tym wcześniej
Z obserwacji po tegorocznym egzaminie wyłaniają się trzy obszary, które regularnie decydują o wyniku.
Zadania otwarte z interpretacji. Pytania zamknięte (P/F, wybór odpowiedzi) są zazwyczaj wykonalne dla ucznia z przeciętnym przygotowaniem. Otwarte – wymagające uzasadnienia, analizy środków stylistycznych czy omówienia funkcji narratora – to właśnie tam uczniowie zostawiają punkty.
Znajomość lektur na poziomie szczegółów, nie streszczenia. W opowiadaniu uczeń musiał napisać tekst, który „dowodzi, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową”. To nie streszczenie fabularne – to znajomość bohatera, jego cech, sposobu mówienia, relacji z innymi postaciami. Uczniowie, którzy przeczytali kilka lektur uważnie, mieli tu wyraźną przewagę.
Struktura wypracowania. Przemówienie ma inną budowę niż opowiadanie, a obydwa różnią się od rozprawki. Jeśli uczeń ćwiczył wyłącznie jeden gatunek, ryzyko straty punktów za kompozycję jest realne.
Najczęściej zadawane pytania o egzamin ósmoklasisty z polskiego
Czy można było napisać opowiadanie o dowolnej lekturze? Tak. Temat był otwarty – uczeń wybierał bohatera z listy lektur obowiązkowych według własnego uznania. Pasowały właściwie wszystkie tytuły, od „Małego Księcia” po „Hobbita”.
Czy rozprawka nie pojawiła się w ogóle? Nie pojawia się co roku. W 2026 do wyboru było opowiadanie albo przemówienie. W poprzednich sesjach bywała rozprawka zamiast przemówienia – dlatego warto umieć pisać wszystkie trzy formy.
Kiedy najlepiej zacząć przygotowania do egzaminu ósmoklasisty z polskiego? Jeśli uczeń ma zaległości z lekturami lub słabo radzi sobie z pisaniem – najlepiej zacząć w październiku roku szkolnego, w którym jest egzamin. Trzy–cztery miesiące systematycznej pracy z konkretnymi celami to realistyczny horyzont.
Czy znajomość jednej lektury wystarczy? Technicznie przy tym roku – tak. Ale nigdy nie wiadomo, jak będzie skonstruowany temat w kolejnym roku. Uczeń znający trzy–cztery lektury naprawdę dobrze jest w dużo bezpieczniejszej sytuacji niż ten, który liczył na jeden konkretny tytuł.
Sprawdź również nasz artykuł z egzaminu ósmoklasisty z matematyki 2026.
Jeśli chcesz wiedzieć, jak u nas wyglądają przygotowania do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego i od czego zaczynamy pracę z konkretnym uczniem, napisz do nas. Bez zobowiązań, za to z konkretną odpowiedzią.